Aktywność dowodowa sądu odwoławczego a dwuinstancyjność postępowania

07.09.2012, 11:24, Anna Rakowska-Trela

Przeprowadzenie dowodów w postępowaniu odwoławczym powoduje naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania cywilnego


Przeprowadzenie dowodów w postępowaniu apelacyjnym powoduje naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania cywilnego, wyrażonego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, a tym samym też konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji). Konstytucyjna zasada dwuinstancyjności pełni rolę gwarancyjną. Dzieje się tak tym bardziej wówczas, gdy dowody, które zamierza przeprowadzić sąd odwoławczy mają naświetlić okoliczności istotne dla samej istoty sprawy, dla jej sedna. Przeprowadzenie tych dowodów na etapie postępowania odwoławczego i oparcie na nich rozstrzygnięcia uniemożliwia bowiem stronie, dla której wyrok będzie niekorzystny, odwołanie się od rozstrzygnięcia.

Na ten problem zwraca się uwagę w piśmiennictwie, m.in. M. P. Wójcik w Komentarzu do K.p.c. podnosi, że „realizowany na gruncie przepisów kodeksu postępowania cywilnego model apelacji pełnej był charakterystyczny dla trójinstancyjnego postępowania, w którym kontrolę nad dokonanymi w drugiej instancji ustaleniami zapewniała w toku instancji kasacja. Przyjęty od 6 lutego 2005 r. system dwuinstancyjny sprawia, że nie ma możliwości sprawowania w toku instancji kontroli w stosunku do orzeczeń wydanych po rozpoznaniu apelacji. W razie oparcia orzeczenia apelacyjnego na nowych faktach i dowodach ustalenia te nie będą w ogóle podlegały kontroli instancyjnej” (M. P. Wójcik, Komentarz do art. 382 K.p.c., uwaga nr 3, [w:] A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2012).

Należy tym bardziej zwrócić uwagę na wątpliwości, jakie budzi ewentualne dopuszczenie wspomnianych dowodów z urzędu. Choć w postępowaniu apelacyjnym ma zastosowanie art. 232 zd. drugie K.p.c., zgodnie z którym sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę, to w postępowaniu apelacyjnym przepis ten nie powinien być interpretowany szeroko, ponieważ prowadzi to do przekreślenia dyspozycji art. 381 K.p.c., ograniczającego wprowadzanie w drugiej instancji do materiału procesowego nowych faktów i dowodów. Ciężar dowodu co do zasady obciąża strony. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że sąd może dopuścić dowód z urzędu w sytuacjach wyjątkowych – w szczególności w postępowaniu odwoławczym. Każdorazowej oceny wymaga jednak to, czy na pewno taka wyjątkowa sytuacja zachodzi.
 

 
« Wstecz


Dyskusja: "Aktywność dowodowa sądu odwoławczego a dwuinstancyjność postępowania"
Data: Nazwa: Komentarz:
- Nie ma żadnych komentarzy -
Dodaj komentarz | Wyświetlić wszystkie komentarze